Amputatie, verplettering, verscheuring

1. Toepassingsgebied

Betreft patiënten met traumatische amputaties, verpletteringen of verscheuringen van de ledematen.

2. Prioriteiten

• ABC
• Herkennen van de shocktekenen
• Zoeken naar een bloeding
• Het slachtoffer in veiligheid brengen indien het niet beknel zit

3. Algemene maatregelen

• Primaire evaluatie. Anamnese.
• MUG-versterking laten vragen (of bevestigen) via C100, behalve eventueel wanneer het letsel niet verder reikt dan de pols of de enkel.
• Stelpen van de bloeding: naargelang de ernst een drukverband of een tourniquet bij amputatie en/of niet te stelpen bloeding.
  • Bij amputaties van de bovenste ledematen en het onderbeen volstaat doorgaans een bloeddrukmanchet opgeblazen tot 200 mmHg.
  • Voor amputaties van de dij: een riem gebruiken.

• Monitoring (ECG, BD, SpO₂), O₂ 15 l/min via non-rebreathing masker
• Biologie, infuus (twee toegangswegen met groot kaliber)
• Bij bewusteloosheid: aangepast luchtwegbeheer starten (Procedure N°2). Bij hartstilstand: OP N°22 of 24 toepassen.

4. Specifieke behandelingen

4.1. Compensatie van de eventuele hypovolemie

• Patiënt in rugligging, indien bevrijd.
• Vulling met plasmavervanger indien BD < 90 mmHg, te hernieuwen. De vitale parameters om de 250 cc of 5 minuten controleren.
• Geen verbetering na 1 liter volume en BD < 90 mmHg: de vulling voortzetten en, na akkoord van de arts, vasopressoren starten in de door de MUG-arts voorgeschreven dosis tot een BD van 120 mmHg bereikt is.
• Vulling bij het kind: plasmavervanger in bolus, 20 ml/kg, met evaluatie tussen de bolussen.

4.2. Sedatie, anxiolyse en antibiotica

• Meteen morfinomimetica.
• Geef de voorkeur aan synthetische morfinomimetica omwille van hun snellere werking en grotere flexibiliteit in vergelijking met morfine: bijvoorbeeld sufentanil (Sufenta®, 50 mcg/10 ml) aan 0,25 mcg/kg IVD om te beginnen (dus 1 ml per 20 kg geschat gewicht) en titreren volgens de klinische respons (onmiddellijk effect, pijnstillende piek rond 8/10 min).
• Naargelang de klinische en psychische toestand van de patiënt: overweeg er een anxiolyse aan toe te voegen, bijvoorbeeld lorazepam (Temesta®, 4 mg/1 ml) in IVD-bolussen van 2 mg, of Temesta Expidet® PO.
• Antibiotica: Cefazoline, eenmalige dosis van 2 g.

4.3. Verzorging van de patiënt en van het geamputeerde segment

• De verscheuring (of de stomp) bedekken met steriele en zo nodig drukkende kompressen.
• Vacuümspalk « ter immobilisatie en bescherming » indien aangewezen.

4.4. Oriëntatie van de patiënt

• Behoudens uitzonderlijke omstandigheden gebeurt de oriëntatie van de patiënt naar de dichtstbijzijnde SUS die de patiënt in zijn geheel kan behandelen (polytrauma, bijkomend schedeltrauma, enz.).
• Een amputatie, welke ook, rechtvaardigt nooit een primair-secundair transfer over lange afstand.