Handboek › Traumatologie & brandwonden
Brandwonden
Thermische of chemische brandwonden: cooling « 3 × 15 », vulling volgens het verbrande oppervlak, analgesie en oriëntatie naar een brandwondencentrum.
De berekende waarden komen bij de tekst van het handboek, ze vervangen die niet. De gedrukte formule is bepalend. Het handboek geeft geen methode om het verbrande oppervlak te schatten: die inschatting blijft aan u.
1. Toepassingsgebied
Betreft slachtoffers van thermische of chemische brandwonden.
2. Algemene maatregelen
- Primaire evaluatie met inschatting van de diepte, de uitgebreidheid van de letsels en de verzwarende factoren (inhalatie, trauma, blast, gevoelige zones, circulaire letsels…)
- Anamnese: oorzaak, wijze van blootstelling, tijdstip van het gebeuren.
- MUG-versterking oproepen volgens de ernsttekenen (steeds indien > 15 % of bij een brandwonde van het gelaat of shock).
- De patiënt uitkleden (vóór het koelen) en alle voorwerpen (ring, ketting) van de getroffen zones verwijderen.
- In alle gevallen, behalve bij brandwonden door lithium, natrium, kalium, magnesium of fosfor: « Cooling » met een diffuse straal volgens de regel van « 3 × 15 »: 15 minuten, op 15 °C, op 15 cm afstand. De getroffen oppervlakken bedekken met kompressen doordrenkt met fysiologisch serum of van het type Watergel®.
- De monitoring aanbrengen (ECG, BD, SpO₂).
- Biologie, infuus met groot kaliber, zo mogelijk twee (1 L Hartmann). Denk aan de intraossale weg indien de 4 ledematen getroffen zijn.
- Bij inhalatie van dampen of rook: halfzittende houding, O₂ 15 l/min via non-rebreathing masker. Bij verdenking van cyanide-intoxicatie: Cyanokit toedienen.
- De patiënt in een reddingsdeken wikkelen, het hoofd inbegrepen.
3. Specifieke behandelingen
3.1. Luchtwegen
- De vrije luchtweg moet gewaarborgd zijn, vooral bij inhalatie of een brandwonde van het aangezicht (snel ontstaan van oedeem). In dat geval het intubatiemateriaal klaarleggen voor de MUG-arts.
3.2. Circulatie
De initiële vochtbehoefte wordt als volgt geraamd:
- Volwassene: 2 ml / kg / % verbrand oppervlak (van de 2ᵉ graad of meer), in 6 uur.
- Kind: 1,5 ml / kg / % verbrand oppervlak (van de 2ᵉ graad of meer), in 8 uur.
Twee veneuze toegangswegen zijn dan onmisbaar.
3.3. Analgesie en sedatie
- Onmisbaar om fysiologische (pijn) en psychische (stress) redenen.
- Pijnstilling meteen, volwassene: 1 g Perfusalgan® IVL + morfinomimeticum (1 A° Morfine® 10 mg) verdund tot 15 ml, 1 ml (= 0,75 mg) / 10 kg + 1 A° Alizapride (Litican®) IVD
- Pijnstilling meteen, kind: Perfusalgan® 15 mg/kg IVL (flacon = 10 mg/ml) + morfinomimeticum (bv. 1 A° Morfine® 10 mg) eenmalige dosis van 0,1 mg/kg traag IV over 3 tot 4 min — 1 A° 10 mg/ml + 9 ml NaCl 0,9 % → 0,1 ml = 0,1 mg + Alizapride (Litican®) 2 mg/kg IV of per os (1 A° = 50 mg/2 ml)
4. Oriëntatie
- Rechtstreekse opname in een brandwondencentrum, na telefonisch contact, bij brandwonden van de 2ᵉ graad > 20 % (15 % bij kinderen en volwassenen ouder dan 50 jaar), bij elke brandwonde van de 3ᵉ graad bij een kind en/of verzwarende factoren (gelaat, perineum, handen), en bij brandwonden > 10 % met verzwarende factoren.
- Volwassenen met 15 % tot 20 % brandwonden (of kinderen 10 % tot 15 %) zonder verzwarende factoren en minder dan 10 % van de 3ᵉ graad bij volwassenen: beslissing door de MUG-arts.